Kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy daje tytuł Ratownika, rozszerzone kompetencje ratownicze oraz przygotowanie do pracy z profesjonalnym sprzętem, takim jak AED, tlen czy deska ortopedyczna. Uprawnienia wykorzystuje się przede wszystkim w jednostkach współpracujących z systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego. KPP nie jest jednak zawodem medycznym i nie daje uprawnień ratownika medycznego.
Czym KPP różni się od zwykłej pierwszej pomocy?
Kwalifikowana pierwsza pomoc to sformalizowany poziom przygotowania do działań ratowniczych. Program kursu, wymagania egzaminacyjne i zakres czynności wynikają z przepisów dotyczących Państwowego Ratownictwa Medycznego. Standardowej pierwszej pomocy może udzielić każdy świadek zdarzenia, natomiast Ratownik KPP działa w ramach zdobytych kwalifikacji, zwykle jako członek jednostki współpracującej z systemem PRM.
| Cecha | Zwykła pierwsza pomoc | Kwalifikowana pierwsza pomoc (KPP) |
|---|---|---|
| Podstawa i status | Obowiązek udzielenia pomocy i podstawowe przeszkolenie | Regulowany kurs zakończony egzaminem i uzyskaniem tytułu Ratownika |
| Zakres czynności | Ocena stanu poszkodowanego, wezwanie pomocy, RKO, AED, tamowanie krwotoków | Rozszerzone czynności ratownicze, ewakuacja, unieruchamianie urazów i segregacja poszkodowanych |
| Wyposażenie | Apteczka, AED lub wyposażenie dostępne na miejscu zdarzenia | Sprzęt ratowniczy, między innymi tlen, zestaw R1, deska ortopedyczna, kołnierze i szyny |
| Weryfikacja umiejętności | Zależna od rodzaju szkolenia, bez ustawowego tytułu Ratownika | Egzamin teoretyczny i praktyczny po **66 godzinach szkolenia** |
W praktyce kurs KPP przygotowuje do działania zespołowego i pracy w warunkach, w których zwykłe udzielenie pomocy może nie wystarczyć. Uczestnik ćwiczy między innymi ocenę poszkodowanego, resuscytację, obsługę AED, tlenoterapię bierną, opatrywanie ran, tamowanie krwotoków oraz stabilizację urazów.
Co daje tytuł Ratownika KPP?
Po ukończeniu pełnego kursu i zdaniu obu części egzaminu uczestnik uzyskuje tytuł Ratownika. Nie wynika on z samej obecności na zajęciach. Konieczne jest pozytywne zaliczenie egzaminu zgodnie z wymaganiami programu KPP.
Najważniejsze kompetencje Ratownika KPP obejmują:
- Resuscytację krążeniowo-oddechową z wykorzystaniem sprzętu, w tym AED i worka samorozprężalnego.
- Bierną tlenoterapię przy użyciu butli, przewodów i odpowiednich masek.
- Opatrywanie ran i tamowanie krwotoków z zastosowaniem wyposażenia ratowniczego.
- Unieruchamianie złamań, zwichnięć i urazów przy użyciu deski, kołnierzy oraz szyn.
- Ewakuację i transport poszkodowanych z miejsca, w którym występuje zagrożenie.
- Wstępne działania przeciwwstrząsowe, ochronę termiczną i wsparcie psychiczne poszkodowanego.
- Wstępną segregację poszkodowanych podczas zdarzeń z większą liczbą osób.
Zakres tych czynności nie jest nieograniczony. Ratownik KPP działa według programu szkolenia, aktualnych procedur i wyposażenia dostępnego w danej jednostce. Wspiera Zespoły Ratownictwa Medycznego, ale ich nie zastępuje.
Ratownik KPP a ratownik medyczny
To dwa różne tytuły i dwie odrębne ścieżki. Ratownik Medyczny jest przedstawicielem zawodu medycznego, do którego wykonywania potrzebne jest odpowiednie wykształcenie i spełnienie wymagań zawodowych. Ratownik KPP uzyskuje natomiast kwalifikacje do udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy po ukończeniu kursu i zdaniu egzaminu.
Sam certyfikat KPP nie daje prawa do pracy w karetce jako ratownik medyczny, wykonywania czynności zastrzeżonych dla personelu medycznego ani posługiwania się tytułem ratownika medycznego. Jego znaczenie polega na przygotowaniu do działań przedszpitalnych i współpracy z systemem PRM w określonych ramach.
Dla kogo kurs KPP ma największe znaczenie?
Szkolenie jest szczególnie przydatne osobom, które mogą jako pierwsze dotrzeć do poszkodowanego albo działają w miejscu o podwyższonym ryzyku. Dotyczy to przede wszystkim jednostek współpracujących z systemem PRM:
- Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych.
- Policji oraz Straży Granicznej.
- Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
- Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego i Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
- innych służb, organizacji i jednostek wykonujących zadania ratownicze.
KPP może być także uzasadnione w dużych zakładach przemysłowych, na rozległych terenach, w energetyce, górnictwie i innych miejscach, w których występuje ryzyko ciężkich urazów, a dojazd profesjonalnych służb może potrwać dłużej. O tym, czy kurs jest wymagany, decydują jednak przepisy dotyczące danej jednostki, jej zadania i organizacja pracy.
Jak długo ważne są uprawnienia Ratownika?
Zaświadczenie o ukończeniu kursu KPP i uzyskaniu tytułu Ratownika jest ważne przez 3 lata. Przed upływem tego terminu należy przejść recertyfikację, czyli ponownie potwierdzić wymagane umiejętności podczas egzaminu. Sam udział w warsztatach doskonalących nie przedłuża ważności zaświadczenia.
Brak terminowej recertyfikacji oznacza utratę aktualności uprawnień. Dlatego osoby działające w służbach i jednostkach ratowniczych powinny kontrolować datę ważności dokumentu z wyprzedzeniem, aby nie wypaść z działań wymagających kwalifikacji KPP.
Dla osoby spoza służb kurs jest wartościowy wtedy, gdy chce działać w jednostce współpracującej z PRM albo potrzebuje rozszerzonego przygotowania do zdarzeń w miejscu pracy. Najważniejszą korzyścią pozostaje nie sam dokument, lecz możliwość uporządkowanego działania z użyciem sprzętu ratowniczego, w granicach jasno określonych kompetencji.
Artykuł ma charakter informacyjny. Zakres czynności Ratownika KPP wynika z aktualnych przepisów i programu szkolenia. Wymagania organizacyjne oraz zasady recertyfikacji należy potwierdzić w obowiązujących aktach prawnych i jednostce szkoleniowej.
