Prawo jazdy kategorii B można uzyskać od 18 lat na zasadach obowiązujących obecnie. Od 3 marca 2026 roku minimalny wiek zostanie obniżony do 17 lat. Kurs będzie można rozpocząć trzy miesiące wcześniej, czyli po ukończeniu 16 lat i 9 miesięcy.
Od kiedy można zrobić prawo jazdy kategorii B?
Do 3 marca 2026 roku dokument prawa jazdy kategorii B jest wydawany po ukończeniu 18 lat. Kurs można rozpocząć wcześniej, nie wcześniej jednak niż trzy miesiące przed osiągnięciem wymaganego wieku. W praktyce osoba, która chce uzyskać uprawnienia na dotychczasowych zasadach, może rozpocząć szkolenie w wieku 17 lat i 9 miesięcy.
Zmiana przepisów wchodzi w życie 3 marca 2026 roku. Od tego dnia osoba, która ukończyła 17 lat, będzie mogła uzyskać prawo jazdy kategorii B i prowadzić samochód osobowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Kurs będzie można rozpocząć po ukończeniu 16 lat i 9 miesięcy.
Trzeba rozróżnić trzy terminy. Kurs można rozpocząć trzy miesiące przed wymaganym wiekiem, egzamin państwowy zdać najwcześniej miesiąc przed nim, a dokument odebrać dopiero po spełnieniu warunków wydania prawa jazdy. Po zmianie oznacza to możliwość zdawania egzaminu jeszcze przed 17. urodzinami, jeśli kandydat ukończył szkolenie i ma wymaganą zgodę rodzica lub opiekuna prawnego.
Jakie zasady dotyczą 17-latka za kierownicą?
Prawo jazdy kategorii B uzyskane przed ukończeniem 18 lat będzie wiązało się z ograniczeniami. Przez pierwsze sześć miesięcy od uzyskania uprawnień młody kierowca musi prowadzić w obecności osoby towarzyszącej. Ten obowiązek wygasa także z dniem ukończenia 18 lat, jeśli nastąpi to wcześniej.
Opiekun nie musi być rodzicem. Musi jednak spełniać wszystkie warunki określone w przepisach:
- Wiek – co najmniej 25 lat.
- Staż – prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat.
- Historia uprawnień – brak aktualnego zakazu prowadzenia pojazdów oraz brak takiego zakazu w ciągu ostatnich 5 lat.
- Trzeźwość – brak stanu nietrzeźwości, stanu po użyciu alkoholu lub działania środka podobnego do alkoholu.
Instruktor nauki jazdy lub egzaminator może pełnić funkcję osoby towarzyszącej bez wymogu wieku i stażu określonego dla prywatnego opiekuna. Policja może sprawdzić trzeźwość nie tylko kierowcy, lecz także osoby siedzącej obok.
Do ukończenia 18 lat uprawnienia 17-latka będą obowiązywały wyłącznie na terytorium Polski. Młody kierowca nie będzie mógł wykonywać odpłatnego przewozu osób, na przykład jako kierowca taksówki. Nie może też przewozić nieletnich pasażerów bez wymaganego opiekuna.
Dla osoby, która uzyska prawo jazdy w wieku 17 lat, okres próbny wynosi trzy lata, ale nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20 lat. W tym czasie obowiązują dodatkowe rygory, w tym zerowy limit alkoholu. Szczegółowe zastosowanie poszczególnych ograniczeń wynika z przepisów Ustawy o kierujących pojazdami.
Minimalny wiek dla poszczególnych kategorii
Wymagany wiek zależy od kategorii prawa jazdy. Kurs i egzamin mogą być dostępne do trzech miesięcy przed osiągnięciem wskazanego wieku, o ile przepisy dla danej kategorii nie wprowadzają dodatkowych warunków.
| Kategoria | Minimalny wiek | Uwagi |
|---|---|---|
| AM | 14 lat | Motorower i czterokołowiec lekki |
| A1 | 16 lat | Motocykl do 125 cm³ i 11 kW |
| B1 | 16 lat | Czterokołowiec oraz pojazdy kategorii AM |
| B | 17 lat od 3 marca 2026 roku | Do 18 lat jazda tylko w Polsce i z ograniczeniami |
| A | 20 albo 24 lata | 20 lat przy posiadaniu kategorii A2 od co najmniej 2 lat, w innym przypadku 24 lata |
Jak formalnie rozpocząć kurs?
Przed zapisaniem się na szkolenie trzeba przygotować dokumenty i uzyskać Profil Kandydata na Kierowcę (PKK). Numer PKK jest nadawany przez wydział komunikacji właściwy dla miejsca zamieszkania i służy szkole jazdy oraz ośrodkowi egzaminowania do identyfikacji kandydata.
Procedura wygląda następująco:
- Wykonaj badanie u uprawnionego lekarza i uzyskaj orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
- Uzyskaj pisemną zgodę rodzica lub opiekuna prawnego, jeśli nie masz jeszcze 18 lat.
- Złóż wniosek o PKK w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania, dołączając między innymi orzeczenie lekarskie, zgodę, dokument tożsamości oraz aktualne zdjęcie.
- Przekaż numer PKK wybranej szkole jazdy i rozpocznij szkolenie po spełnieniu wymagań wiekowych.
Orzeczenie lekarskie jest niezbędne do utworzenia profilu. Bez numeru PKK ośrodek szkolenia nie może prawidłowo rozpocząć procedury szkolenia i zgłosić kandydata do egzaminu. W razie wątpliwości dotyczących zdrowia lekarz może wskazać potrzebę dodatkowej konsultacji lub badań.
Co grozi za złamanie ograniczeń?
Jeżeli 17-latek prowadzi samochód bez wymaganej osoby towarzyszącej albo z opiekunem, który nie spełnia ustawowych warunków, taka jazda może zostać potraktowana jako prowadzenie bez uprawnień. Dotyczy to także sytuacji, gdy opiekun jest nietrzeźwy lub znajduje się pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu.
Konsekwencje mogą obejmować grzywnę, postępowanie sądowe, zakaz prowadzenia pojazdów oraz zatrzymanie prawa jazdy. Odpowiedzialność może dotyczyć także opiekuna, dlatego przed rozpoczęciem jazdy trzeba sprawdzić jego wiek, staż, historię zakazów i trzeźwość.
Dla osoby planującej prawo jazdy kategorii B najważniejsza jest data rozpoczęcia przepisów. Przed 3 marca 2026 roku dokument otrzymuje się po ukończeniu 18 lat, a od tej daty można uzyskać go już po ukończeniu 17 lat, pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań.
Przepisy dotyczące wieku kierowców i ograniczeń dla 17-latków mogą być zmieniane. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne informacje w wydziale komunikacji, Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego lub w oficjalnych komunikatach Ministerstwa Infrastruktury.
