Przepisy rozszerzające pierwszeństwo pieszego na osobę wchodzącą na przejście dla pieszych obowiązują od 1 czerwca 2021 roku. Od tego dnia kierowca musi ustąpić pierwszeństwa nie tylko pieszemu znajdującemu się na pasach, lecz także pieszemu wchodzącemu na przejście. Zasada ta nie obejmuje tramwaju – przed nim pieszy ma pierwszeństwo dopiero wtedy, gdy już znajduje się na przejściu.
Co zmieniło się 1 czerwca 2021 roku?
Zmiana wynika z nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wcześniej kierowca miał obowiązek ustąpić pierwszeństwa pieszemu, który znajdował się już na przejściu. Po zmianie ochroną objęto także osobę wchodzącą na przejście, czyli taką, która wyraźnie rozpoczyna przechodzenie przez jezdnię.
Nie oznacza to jednak, że pieszy może wejść bez sprawdzenia sytuacji bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd. Nadal obowiązuje go szczególna ostrożność, a pierwszeństwo nie daje prawa do nagłego wtargnięcia na jezdnię.
| Sytuacja | Przed 01.06.2021 | Po 01.06.2021 | Wyjątek – tramwaj |
|---|---|---|---|
| Pieszy znajdujący się na pasach | Miał pierwszeństwo przed pojazdem. | Nadal ma pierwszeństwo przed pojazdem. | Ma pierwszeństwo przed tramwajem, jeśli już znajduje się na przejściu. |
| Pieszy wchodzący na pasy | Nie miał wyraźnie przyznanego pierwszeństwa przed pojazdem. | Ma pierwszeństwo przed pojazdem, a kierowca powinien umożliwić mu bezpieczne przejście. | Nie ma pierwszeństwa przed tramwajem przed wejściem na przejście. |
| Obowiązek kierowcy przy przejściu | Obserwacja przejścia i ustąpienie pieszemu już obecnemu na pasach. | Szczególna ostrożność, zmniejszenie prędkości i obserwacja przejścia oraz jego okolicy. | Motorniczy ustępuje pieszemu znajdującemu się na przejściu, ale nie osobie dopiero wchodzącej. |
Co oznacza wchodzenie na przejście?
Przepisy nie przyznają pierwszeństwa każdej osobie znajdującej się w pobliżu zebry. Samo stanie kilka metrów od przejścia albo oczekiwanie na chodniku nie zawsze oznacza rozpoczęcie wchodzenia. W praktyce liczy się zachowanie pieszego i okoliczności, które wskazują, że zamierza przejść przez jezdnię.
Kierowca zbliżający się do przejścia powinien zachować szczególną ostrożność, obserwować jego okolice i zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić pieszego na niebezpieczeństwo. Nie powinien przyspieszać tylko dlatego, że pieszy jeszcze nie postawił nogi na pasach.
Pieszy również ma określone obowiązki. Najważniejsze ograniczenia dotyczące przechodzenia przez jezdnię obejmują:
- Nie wolno wchodzić bezpośrednio przed nadjeżdżający pojazd, nawet na wyznaczonym przejściu.
- Nie wolno wchodzić na jezdnię bez upewnienia się, że sytuacja pozwala na bezpieczne przejście.
- Podczas przechodzenia trzeba zachować szczególną ostrożność i obserwować ruch pojazdów.
- Nie wolno korzystać z telefonu ani innego urządzenia elektronicznego w sposób ograniczający obserwację jezdni, torowiska lub przejścia.
Zakaz dotyczący telefonu nie oznacza całkowitego zakazu trzymania urządzenia przy sobie. Chodzi o takie korzystanie z niego, które odciąga uwagę od sytuacji na drodze, na przykład oglądanie ekranu, pisanie wiadomości lub granie podczas wchodzenia i przechodzenia przez jezdnię.
Jak powinien zachować się kierowca?
Samochód nie zatrzymuje się natychmiast, dlatego ocena sytuacji musi nastąpić przed dojazdem do pasów. Szczególna ostrożność oznacza nie tylko obserwowanie osoby już znajdującej się na przejściu, ale też sprawdzanie, czy ktoś nie zamierza na nie wejść.
Najważniejsze obowiązki kierowcy zbliżającego się do przejścia to:
- Zachować szczególną ostrożność i obserwować przejście oraz jego bezpośrednie otoczenie.
- Zmniejszyć prędkość do poziomu pozwalającego bezpiecznie zareagować.
- Ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu lub wchodzącemu na nie.
- Nie omijać pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem, aby przepuścić pieszego.
Przy przejściu wielopasowym szczególnie niebezpieczne jest przejechanie obok samochodu zatrzymanego na sąsiednim pasie. Zatrzymany pojazd może zasłaniać pieszego, dlatego kierowca powinien zachować taką prędkość i odstęp, aby móc zatrzymać się przed przejściem.
Najważniejsza zasada dla pieszych i kierowców
Od 1 czerwca 2021 roku pieszy wchodzący na przejście ma pierwszeństwo przed samochodem, ale nie przed tramwajem. Kierowca powinien zwolnić i przygotować się do zatrzymania, natomiast pieszy nie może wejść bezpośrednio przed pojazd ani odwracać uwagi telefonem. W praktyce bezpieczeństwo zależy od jednoczesnego stosowania przepisów, zasady ograniczonego zaufania i wzajemnej ostrożności.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących konkretnego zdarzenia należy sprawdzić aktualne brzmienie ustawy Prawo o ruchu drogowym.
