Prawo jazdy kategorii AM to najniższa kategoria uprawnień dla kierowców. Można je uzyskać po ukończeniu 14 lat i korzystać dzięki niemu z motoroweru albo lekkiego czterokołowca, którego prędkość konstrukcyjna nie przekracza 45 km/h. Kategoria AM zastąpiła dawną kartę motorowerową, ale nie jest już kartą, tylko pełnoprawnym prawem jazdy wydawanym po egzaminie państwowym.
Co to jest prawo jazdy AM?
Kategoria AM pojawiła się w polskich przepisach 19 stycznia 2013 roku, wraz z wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami. Zastąpiła kartę motorowerową, którą wcześniej można było uzyskać między innymi w szkole. Obecnie kandydat musi wyrobić Profil Kandydata na Kierowcę, przejść wymagane szkolenie i zdać egzamin w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.
Minimalny wiek wynosi 14 lat. Osoba niepełnoletnia potrzebuje także pisemnej zgody rodzica albo opiekuna prawnego. Sam kurs i formalności można rozpocząć wcześniej, nie wcześniej jednak niż trzy miesiące przed osiągnięciem wymaganego wieku. Prawo do kierowania pojazdem powstaje po uzyskaniu uprawnień, a nie tylko po zapisaniu się na kurs.
Jakimi pojazdami można kierować z kategorią AM?
Prawo jazdy AM obejmuje dwa podstawowe rodzaje pojazdów. O tym, czy konkretny skuter, motorower lub quad mieści się w tej kategorii, decydują parametry techniczne wpisane w dokumentach pojazdu.
| Typ pojazdu | Pojemność lub moc | Masa własna | Prędkość maksymalna |
|---|---|---|---|
| Motorower | Silnik spalinowy do 50 cm³ albo silnik elektryczny do 4 kW | Brak odrębnego limitu masy w definicji kategorii | Do 45 km/h |
| Czterokołowiec lekki | Parametr silnika zależy od homologacji pojazdu | Do 350 kg | Do 45 km/h |
Motorower może być pojazdem dwu- albo trójkołowym. W przypadku silnika spalinowego jego pojemność skokowa nie może przekraczać 50 cm³, a w przypadku napędu elektrycznego moc silnika nie może być większa niż 4 kW. Konstrukcja pojazdu musi ograniczać prędkość do 45 km/h.
Czterokołowiec lekki, potocznie nazywany małym quadem, musi mieć masę własną nie większą niż 350 kg i konstrukcyjne ograniczenie prędkości do 45 km/h. Sama liczba kół lub wygląd pojazdu nie wystarczą do zakwalifikowania go do kategorii AM. Należy sprawdzić dane homologacyjne i dowód rejestracyjny.
Kategoria AM może obejmować także zespół złożony z motoroweru lub lekkiego czterokołowca i przyczepy, ale takie uprawnienie obowiązuje tylko na terytorium Polski.
Jak uzyskać prawo jazdy AM?
Procedura zaczyna się od przygotowania dokumentów, a kończy na wydaniu prawa jazdy po zdanym egzaminie. Kolejne etapy wyglądają następująco:
- Badanie lekarskie – lekarz uprawniony do badań kierowców wydaje orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych. Może wskazać ograniczenia, na przykład obowiązek jazdy w okularach.
- Fotografia – do wniosku potrzebne jest aktualne zdjęcie spełniające wymagania dla dokumentu prawa jazdy.
- Uzyskanie numeru PKK – wniosek składa się w wydziale komunikacji starostwa albo urzędu miasta, dołączając orzeczenie lekarskie i fotografię. Osoba poniżej 18 lat powinna pojawić się w urzędzie z rodzicem lub opiekunem.
- Szkolenie w OSK – po otrzymaniu numeru PKK można zapisać się do ośrodka szkolenia kierowców. Szkolenie obejmuje przygotowanie praktyczne, a jego zakończeniem jest egzamin wewnętrzny.
- Egzamin państwowy w WORD – egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej. Do zapisu potrzebny jest numer PKK oraz dokument tożsamości.
- Odbiór dokumentu – po zaliczeniu obu części egzaminu urząd weryfikuje dane w PKK i zleca wydruk prawa jazdy po wniesieniu opłaty za wydanie dokumentu.
Teorię można również przygotować samodzielnie i zdawać bez wcześniejszego uczestnictwa w teoretycznej części kursu. Szkolenie praktyczne w OSK pozostaje wymagane. Po zdaniu teorii w WORD kandydat zapisuje się na część praktyczną.
Jakie są wymagania formalne?
Przed rozpoczęciem procedury trzeba spełnić kilka warunków. Najważniejsze z nich to:
- ukończenie 14 lat,
- pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego, jeśli kandydat nie ma 18 lat,
- orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami,
- fotografia zgodna z wymaganiami dla prawa jazdy,
- numer PKK przypisany do kategorii AM,
- ukończenie wymaganego szkolenia praktycznego i zdanie egzaminu państwowego.
Wybór pojazdu podczas egzaminu praktycznego może mieć znaczenie. Jeżeli egzamin zostanie przeprowadzony na pojeździe z automatyczną skrzynią biegów, w prawie jazdy może zostać wpisany kod 78. Oznacza on ograniczenie do pojazdów wyposażonych w automatyczną skrzynię biegów.
Dlaczego AM może być dobrym początkiem?
Kategoria AM pozwala legalnie zdobyć pierwsze doświadczenie w ruchu drogowym na pojeździe o ograniczonej prędkości i niewielkich parametrach. Kurs uczy podstaw obserwacji drogi, ruszania, hamowania, wykonywania manewrów i reagowania na sytuacje drogowe.
Dla osoby planującej w przyszłości kategorię A1, A2 albo A prawo jazdy AM może być pierwszym etapem nauki. Nie zastępuje tych kategorii i nie daje prawa do kierowania większym motocyklem, ale pozwala wcześniej oswoić się z jednośladem i zasadami poruszania się po drodze.
Najkrócej mówiąc, prawo jazdy AM od 14. roku życia uprawnia do kierowania motorowerem oraz lekkim czterokołowcem do 45 km/h. Dawna karta motorowerowa została zastąpiona dokumentem uzyskiwanym po procedurze z numerem PKK, szkoleniem i egzaminem w WORD.
