Znak D-43 oznacza koniec obszaru zabudowanego. Po jego minięciu opuszczasz teren oznaczony wcześniej znakiem D-42, więc wracają ogólne limity prędkości właściwe dla drogi i pojazdu, chyba że inne znaki wskazują odmienną organizację ruchu. Znak ma też znaczenie przy kontroli drogowej, ponieważ poza obszarem zabudowanym nieumundurowany policjant nie może przeprowadzać rutynowej kontroli w taki sam sposób jak funkcjonariusz umundurowany.
Co oznacza znak D-43?
D-43 to znak informacyjny „Koniec obszaru zabudowanego”. Informuje kierowcę, że od miejsca ustawienia kończy się obszar, w którym obowiązywały przepisy związane z terenem zabudowanym. Nie oznacza jednak automatycznie końca miejscowości ani jej granicy administracyjnej.
Nie należy mylić go z zieloną tablicą E-17a, która informuje o wjeździe do miejscowości. Obszar zabudowany wyznaczają znaki D-42 i D-43, a nie sama nazwa miejscowości. Jeżeli zabudowa sąsiednich miejscowości tworzy ciągły obszar, znak D-43 może pojawić się dopiero przy rzeczywistym wyjeździe z tego obszaru.
Co zmienia się po minięciu D-43?
Minięcie znaku nie zwalnia z przestrzegania pozostałych znaków, sygnalizacji ani zasad ogólnych. Od tego miejsca nie obowiązują jednak ograniczenia i zakazy wynikające wyłącznie z faktu jazdy w obszarze zabudowanym. Najważniejsze konsekwencje są następujące:
- Prędkość – wracają ogólne limity dla danego rodzaju drogi, pojazdu i zespołu pojazdów, o ile na trasie nie ustawiono znaku B-33 lub innego ograniczenia.
- Sygnał dźwiękowy – kończy się zakaz używania klaksonu, który w obszarze zabudowanym można stosować tylko w razie bezpośredniego niebezpieczeństwa.
- Postój dużych pojazdów – przestaje obowiązywać szczególny zakaz postoju pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 16 ton lub długości większej niż 12 metrów poza wyznaczonym parkingiem, o ile nie wynika to z innych znaków lub przepisów.
- Holowanie – nie obowiązuje już limit 30 km/h właściwy dla holowania pojazdu silnikowego w obszarze zabudowanym. Nadal trzeba stosować się do ogólnych zasad holowania i warunków bezpieczeństwa.
Jeżeli przed znakiem D-43 obowiązywało indywidualne ograniczenie prędkości B-33, sprawdź, czy zostało odwołane przez D-43, czy nadal wynika z odrębnego oznakowania. Znak końca obszaru zabudowanego nie uchyla każdego ograniczenia ustawionego wcześniej na drodze.
D-43 a dopuszczalna prędkość
W obszarze zabudowanym podstawowy limit wynosi 50 km/h przez całą dobę, chyba że znaki wskazują inną wartość. Za znakiem D-43 obowiązują limity właściwe dla drogi poza obszarem zabudowanym, zależne między innymi od rodzaju pojazdu i kategorii drogi.
Nie oznacza to, że po minięciu D-43 zawsze można jechać z maksymalną prędkością przewidzianą dla danej drogi. Ograniczenie może nadal wynikać ze znaku B-33, robót drogowych, warunków lokalnych albo innych elementów organizacji ruchu. Najpierw sprawdź oznakowanie znajdujące się za D-43, a dopiero potem dobierz prędkość.
Czy nieumundurowany policjant może zatrzymać za D-43?
Co do zasady nieumundurowany policjant może zatrzymać pojazd do rutynowej kontroli tylko w obszarze zabudowanym. Po minięciu D-43, czyli poza tym obszarem, nieumundurowany funkcjonariusz w nieoznakowanym radiowozie nie ma prawa przeprowadzać zwykłej kontroli drogowej.
Reguła nie oznacza jednak, że każde polecenie zatrzymania wydane przez osobę bez munduru można zignorować bez oceny sytuacji. Wyjątkiem może być między innymi pościg, uzasadnione podejrzenie, że pojazd pochodzi z przestępstwa, albo podejrzenie, że w pojeździe znajdują się osoby, które popełniły przestępstwo.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy polecenie wydaje policjant umundurowany. Może on zatrzymywać pojazdy zarówno w obszarze zabudowanym, jak i poza nim. Tabela pokazuje podstawową różnicę:
| Sytuacja | Teren zabudowany | Teren niezabudowany za D-43 |
|---|---|---|
| Umundurowany policjant | Może przeprowadzić kontrolę | Może przeprowadzić kontrolę |
| Nieumundurowany policjant, rutynowa kontrola | Może zatrzymać pojazd | Nie może rutynowo zatrzymać pojazdu |
| Nieumundurowany policjant, pościg lub podejrzenie przestępstwa | Może podjąć interwencję | Może podjąć interwencję w ramach wyjątku |
Podczas kontroli prowadzonej przez nieumundurowanego policjanta w obszarze zabudowanym funkcjonariusz powinien bez wezwania okazać legitymację służbową w sposób pozwalający odczytać i zanotować dane. Policjant powinien także podać stopień, imię i nazwisko oraz przyczynę kontroli.
Co zrobić, gdy masz wątpliwości co do kontroli?
Jeżeli poza obszarem zabudowanym osoba bez munduru daje sygnały do zatrzymania, nie wykonuj gwałtownego manewru. Zadbaj o bezpieczeństwo i zweryfikuj sytuację. Możesz postąpić w następujący sposób:
- Nie zatrzymuj się nagle w miejscu, które zagraża Tobie lub innym uczestnikom ruchu.
- Zjedź na najbliższy bezpieczny, najlepiej oświetlony parking lub inne miejsce pozwalające zatrzymać pojazd.
- Włącz światła awaryjne i nie wysiadaj z samochodu bez potwierdzenia tożsamości osoby zatrzymującej.
- Zadzwoń pod numer 112, podaj swoją dokładną lokalizację oraz, jeśli możesz, numer rejestracyjny pojazdu nadającego sygnały.
- Do czasu wyjaśnienia sytuacji nie przekazuj dokumentów ani danych osobowych osobie, której tożsamość budzi uzasadnione wątpliwości.
D-43 oznacza wyjazd z obszaru zabudowanego, ale nie koniec wszystkich ograniczeń. Po jego minięciu sprawdź dalsze oznakowanie, stosuj limity właściwe dla drogi i pamiętaj, że zasady zatrzymywania pojazdu zależą także od tego, czy funkcjonariusz jest umundurowany.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących konkretnej kontroli lub odpowiedzialności za wykroczenie należy skonsultować się z prawnikiem albo właściwą służbą.
