Po przekroczeniu 24 punktów karnych kierowca traci uprawnienia do kierowania pojazdami, musi przejść badania psychologiczne oraz zdać kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin teoretyczny i praktyczny. Dla osoby, która ma prawo jazdy krócej niż rok, granica wynosi 20 punktów.
Jakie są limity punktów i kogo dotyczą?
Limit punktów zależy od stażu posiadania prawa jazdy. Doświadczony kierowca może mieć maksymalnie 24 punkty. Otrzymanie kolejnego punktu oznacza przekroczenie dopuszczalnej granicy. Początkujący kierowca, który ma uprawnienia krócej niż rok, podlega niższemu limitowi – 20 punktów.
| Grupa kierowców | Limit punktów | Staż posiadania prawa jazdy |
|---|---|---|
| Kierowca początkujący | 20 punktów | Krócej niż rok |
| Kierowca doświadczony | 24 punkty | Dłużej niż rok |
| Kierowca po przekroczeniu limitu | Utrata uprawnień | Konieczność przejścia procedury odzyskania prawa jazdy |
Po przekroczeniu limitu policja przekazuje informację właściwemu organowi, a starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień. Nie chodzi wyłącznie o kategorię, którą kierowca prowadził w chwili popełnienia wykroczenia. Utrata obejmuje wszystkie posiadane kategorie prawa jazdy. Oznacza to, że osoba mająca na przykład kategorie B i A może zostać skierowana na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie obu kategorii.
Takie stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie III SA/WR 213/10. Sąd uznał, że przekroczenie limitu podważa kwalifikacje kierowcy jako uczestnika ruchu, a nie tylko jego umiejętności prowadzenia konkretnego rodzaju pojazdu.
Jak odzyskać prawo jazdy krok po kroku?
W przypadku kierowcy z prawem jazdy posiadanym dłużej niż rok procedura nie wymaga ponownego odbywania całego kursu przed pierwszym podejściem do egzaminu. Kolejne działania wyglądają następująco:
- Odbierz decyzję starosty – dokument określa cofnięcie uprawnień oraz dalsze wymagania.
- Wykonaj wymagane badania – chodzi o badania lekarskie, a przede wszystkim o badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli zostały wskazane w decyzji.
- Zapisz się w WORD – Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego przeprowadza kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
- Zdaj egzamin teoretyczny i praktyczny – sprawdzian odpowiada egzaminowi na prawo jazdy i obejmuje posiadane kategorie wskazane w skierowaniu.
- Przekaż dokumenty staroście – zaświadczenie o pozytywnym wyniku egzaminu i wyniki wymaganych badań należy przedłożyć w urzędzie prowadzącym sprawę.
Jeżeli kierowca nie zda egzaminu albo nie przystąpi do niego w wyznaczonym terminie, nie odzyska uprawnień. W przypadku osoby, która miała prawo jazdy krócej niż rok, konsekwencje są surowsze. Cofnięcie uprawnień oznacza konieczność przejścia pełnej procedury od początku, czyli ukończenia kursu i zdania egzaminu jak osoba ubiegająca się o prawo jazdy po raz pierwszy.
Co grozi za jazdę po utracie uprawnień?
Po doręczeniu decyzji o cofnięciu uprawnień nie wolno prowadzić pojazdu. Kontynuowanie jazdy mimo utraty prawa jazdy może prowadzić do odpowiedzialności karnej. Nie należy traktować zatrzymania dokumentu jako krótkiej przerwy w korzystaniu z samochodu. Decydujące znaczenie ma status uprawnień, a nie samo posiadanie fizycznego dokumentu.
Czy można zmniejszyć liczbę punktów przed przekroczeniem limitu?
Kierowca, który nie przekroczył jeszcze dopuszczalnej granicy, może skorzystać z kursu reedukacyjnego. Zasady udziału zależą od aktualnych przepisów i statusu kierowcy, dlatego przed zapisaniem się trzeba sprawdzić bieżące warunki w WORD lub na gov.pl. Kurs nie służy odzyskiwaniu cofniętych uprawnień.
Redukcja punktów jest możliwa wyłącznie przed przekroczeniem limitu. W praktyce należy też pamiętać o kilku ograniczeniach:
- Kierowca musi posiadać prawo jazdy co najmniej rok.
- Szkolenie może zmniejszyć stan konta o 6 punktów.
- Z kursu można korzystać nie częściej niż raz na 6 miesięcy.
- Po przekroczeniu limitu kurs nie zastępuje egzaminu ani badań.
Stan punktów można sprawdzić elektronicznie, między innymi w usłudze dostępnej przez gov.pl lub w aplikacji mObywatel. Przed podjęciem decyzji warto zweryfikować, czy dane w ewidencji są aktualne oraz czy określone punkty nadal pozostają na koncie.
Najważniejsze jest rozróżnienie limitów: 24 punkty dotyczą kierowców z ponadrocznym stażem, a 20 punktów osób, które mają prawo jazdy krócej niż rok. Po przekroczeniu granicy nie wystarczy odebrać dokumentu – trzeba odzyskać uprawnienia przez wymagane badania i egzamin, obejmujący wszystkie posiadane kategorie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnej decyzji starosty należy skontaktować się z właściwym urzędem lub prawnikiem.
