Tak, ale tylko po spełnieniu kilku warunków. Art. 47 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszcza zatrzymanie lub postój na drodze dla pieszych, jednak kierowca musi uwzględnić między innymi DMC pojazdu, pozostawić pieszym co najmniej 1,5 m przejścia i sprawdzić oznakowanie. Znaki drogowe mają pierwszeństwo przed ogólną zasadą, a za naruszenie przepisów grozi mandat, punkty karne, a w niektórych sytuacjach także odholowanie samochodu.
Jakie warunki trzeba spełnić?
W przepisach używa się dziś określenia „droga dla pieszych”. Chodnik jest jej częścią przeznaczoną przede wszystkim do ruchu pieszych oraz osób korzystających z urządzeń wspomagających ruch. Dlatego możliwość pozostawienia samochodu jest wyjątkiem, a nie zgodą na zajęcie całej dostępnej przestrzeni.
Warunki muszą być spełnione łącznie. Samochód nie może utrudniać przejścia, a jego ustawienie nie może tamować ruchu na jezdni. W przypadku pojazdu umieszczonego przednią osią na drodze dla pieszych ważne jest także, aby część pozostawiona na jezdni nie blokowała przejazdu.
| Warunek | Wymóg |
|---|---|
| Dopuszczalna masa całkowita | Pojazd samochodowy może mieć DMC nie większą niż 2,5 t. Sprawdzisz ją w dowodzie rejestracyjnym, w rubryce F.2. |
| Przejście dla pieszych | Po zaparkowaniu trzeba pozostawić co najmniej 1,5 m wolnej przestrzeni i nie utrudniać ruchu pieszym. |
| Sposób ustawienia | Co do zasady samochód ustawia się kołami jednego boku albo kołami przedniej osi na drodze dla pieszych. |
| Cały samochód na chodniku | Samochód osobowy może być ustawiony w całości przy krawędzi jezdni, jeśli zachowane są pozostałe warunki. Inne pojazdy mogą tak parkować tylko w miejscu wyznaczonym znakami. |
| Oznakowanie | Na danym odcinku nie może obowiązywać zakaz zatrzymywania się ani zakaz postoju, chyba że znak lub tabliczka wyraźnie przewiduje wyjątek. |
Limit dotyczy dopuszczalnej masy całkowitej, czyli masy pojazdu wraz z dopuszczalnym obciążeniem, a nie jego aktualnej wagi. Ma to znaczenie między innymi przy większych SUV-ach, samochodach elektrycznych i pojazdach dostawczych.
Parkowanie w całości na drodze dla pieszych nie jest automatycznie zakazane. Samochód osobowy, motocykl, motorower lub wózek rowerowy można ustawić przy krawędzi jezdni, jeśli pozostaje minimum 1,5 m dla pieszych. Inny pojazd o DMC do 2,5 t może zostać ustawiony w całości na tym obszarze tylko w miejscu wskazanym odpowiednimi znakami.
Gdzie parkowanie jest zabronione?
Nawet szeroki chodnik nie wystarczy, gdy w danym miejscu obowiązuje dodatkowy zakaz albo przepisy wykluczają postój. Przed pozostawieniem auta sprawdź przede wszystkim:
- znak B-35 oznaczający zakaz postoju lub znak B-36 oznaczający zakaz zatrzymywania się,
- strefę zamieszkania oznaczoną znakiem D-40, w której wolno parkować wyłącznie w miejscach wyznaczonych,
- odległość od przejścia dla pieszych i skrzyżowania, która co do zasady nie może być mniejsza niż 10 m,
- wjazd na posesję, bramę, furtkę lub drogę dojazdową, których nie wolno blokować.
Zakaz wynikający ze znaków B-35 i B-36 obejmuje stronę drogi, przy której ustawiono znak, a więc może dotyczyć także drogi dla pieszych. Zasada ta wynika z art. 5 Prawa o ruchu drogowym, który nakazuje stosować się do znaków nawet wtedy, gdy ogólny przepis dopuszczałby inne zachowanie. Wyjątek musi wynikać z oznakowania, na przykład z tabliczki „nie dotyczy chodnika”.
Przy przejściu dla pieszych trzeba zachować szczególną ostrożność, ponieważ samochód może ograniczyć widoczność. Zakaz zatrzymania w odległości mniejszej niż 10 m dotyczy także obszaru za przejściem na drodze dwukierunkowej z jednym pasem ruchu w każdym kierunku. Przy skrzyżowaniu również należy zachować 10 m, o ile przepisy nie przewidują szczególnego wyjątku.
Co grozi za nieprawidłowe parkowanie?
Wysokość kary zależy od rodzaju naruszenia. Za samo nieprawidłowe zatrzymanie lub postój mandat może wynieść 100 zł, natomiast naruszenia związane z przejściem, skrzyżowaniem, znakami albo stworzeniem zagrożenia mogą skutkować wyższą grzywną. W podawanym taryfikatorze zakres kar za różne przypadki sięga 100–1200 zł, a kierowca może otrzymać także 2 punkty karne.
Odpowiedzialność nie kończy się na mandacie. Jeżeli samochód utrudnia ruch, zagraża pieszym, blokuje przejazd albo stoi w miejscu objętym przesłankami usunięcia pojazdu, policja lub straż miejska może zlecić odholowanie.
Odholowanie odbywa się na koszt właściciela pojazdu. Do mandatu mogą więc dojść opłaty za usunięcie samochodu i jego przechowanie.
Najczęstsze wątpliwości
W praktyce problemy wynikają często z błędnej interpretacji sposobu ustawienia auta albo z pominięcia znaków. Najważniejsze odpowiedzi są następujące:
- Czy można parkować w całości na chodniku? Tak, samochód osobowy może zostać ustawiony w całości przy krawędzi jezdni, jeśli pozostawisz co najmniej 1,5 m dla pieszych i nie obowiązuje zakaz. Dla innych pojazdów potrzebne jest odpowiednie wyznaczenie miejsca.
- Czy można parkować „pod prąd”? Sam sposób ustawienia pojazdu nie rozstrzyga sprawy. Trzeba sprawdzić oznakowanie po właściwej stronie drogi oraz pozostałe zasady zatrzymania i postoju.
- Czy znaki mają pierwszeństwo przed art. 47? Tak. Znak B-35 lub B-36 może wyłączyć możliwość parkowania na chodniku, nawet gdy szerokość przejścia i DMC pojazdu spełniają wymagania.
- Czy w strefie zamieszkania można stanąć na szerokim chodniku? Nie, chyba że miejsce zostało wyznaczone do parkowania. Sama wolna przestrzeń nie wystarcza.
Co sprawdzić przed opuszczeniem samochodu?
Przed odejściem od auta wykonaj te czynności w podanej kolejności:
- Sprawdź DMC w rubryce F.2 dowodu rejestracyjnego.
- Oceń, czy po zaparkowaniu pozostanie pieszym co najmniej 1,5 m wolnej przestrzeni.
- Ustaw pojazd zgodnie z art. 47, czyli kołami jednego boku, przednią osią albo w całości tylko wtedy, gdy pozwalają na to przepisy.
- Sprawdź znaki B-35, B-36, D-40 oraz oznaczenia miejsca postojowego.
- Upewnij się, że nie blokujesz przejścia, skrzyżowania, wjazdu ani widoczności innym uczestnikom ruchu.
Najkrótsza zasada brzmi: możesz parkować na chodniku tylko wtedy, gdy pojazd mieści się w limicie DMC, pozostawiasz pieszym minimum 1,5 m, nie blokujesz jezdni i nie naruszasz zakazu wynikającego ze znaków lub strefy zamieszkania.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W razie sporu dotyczącego mandatu, odholowania lub interpretacji oznakowania należy odwołać się do aktualnych przepisów i właściwego organu.
