Stan po użyciu alkoholu występuje przy stężeniu od 0,2 do 0,5 promila we krwi albo od 0,1 do 0,25 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Powyżej 0,5 promila lub 0,25 mg/l mówimy o stanie nietrzeźwości.
Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości
Granice wynikają z polskich przepisów. Stan po użyciu alkoholu obejmuje przedział od 0,2 do 0,5 promila alkoholu we krwi. Odpowiada mu wynik od 0,1 do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³, czyli 1 litrze, wydychanego powietrza.
Stan nietrzeźwości zaczyna się po przekroczeniu 0,5 promila we krwi albo 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu. Definicję tego stanu zawiera art. 115 § 16 Kodeksu karnego. Z kolei stan po użyciu alkoholu określa art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Wartości graniczne alkoholu
| Stan | Zawartość we krwi (‰) | Zawartość w wydychanym powietrzu (mg/l) |
|---|---|---|
| Stan po użyciu alkoholu | od 0,2 do 0,5 | od 0,1 do 0,25 |
| Stan nietrzeźwości | powyżej 0,5 | powyżej 0,25 |
Wynik dokładnie na poziomie 0,5 promila albo 0,25 mg/l mieści się jeszcze w granicy stanu po użyciu alkoholu. O stanie nietrzeźwości decyduje przekroczenie tej wartości.
Jakie są konsekwencje prawne?
Stan po użyciu alkoholu – wykroczenie
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu jest wykroczeniem określonym w art. 87 Kodeksu wykroczeń. Przepisy przewidują między innymi:
- karę aresztu albo grzywnę nie niższą niż 2500 złotych,
- zakaz prowadzenia pojazdów,
- odpowiedzialność za kierowanie pojazdem mimo przekroczenia dopuszczalnego poziomu alkoholu, nawet gdy wynik nie przekracza progu nietrzeźwości.
Zakres sankcji zależy od rodzaju pojazdu i okoliczności sprawy. Inne zasady dotyczą pojazdu mechanicznego, a inne na przykład roweru lub innego pojazdu niemechanicznego.
Stan nietrzeźwości – przestępstwo
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym jest przestępstwem z art. 178a Kodeksu karnego. Podstawowy typ czynu jest zagrożony karą pozbawienia wolności do 3 lat.
W zależności od sprawy sąd może orzec także:
- zakaz prowadzenia pojazdów na okres co najmniej 3 lat,
- świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej,
- przepadek pojazdu w przypadkach określonych w Kodeksie karnym,
- surowszą karę za ponowne popełnienie przestępstwa lub prowadzenie mimo obowiązującego zakazu.
Przy ponownym prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości albo przy naruszeniu zakazu prowadzenia pojazdów kara może wynosić od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Ostateczne rozstrzygnięcie zależy od kwalifikacji prawnej czynu i okoliczności konkretnej sprawy.
Co oznacza, że alkohol „prowadzi do” określonego stężenia?
Przepisy uwzględniają nie tylko wynik badania w chwili kontroli. Stan nietrzeźwości może zachodzić także wtedy, gdy zawartość alkoholu w organizmie prowadzi do przekroczenia ustawowego progu. Chodzi o sytuację, w której alkohol został spożyty krótko przed prowadzeniem pojazdu i nie wchłonął się jeszcze w całości.
Ocena takiej sytuacji wymaga uwzględnienia całokształtu dowodów, w tym czasu spożycia alkoholu, wyników kolejnych pomiarów oraz opinii biegłego, jeżeli jest potrzebna. Samopoczucie kierowcy nie zastępuje pomiaru ani oceny prawnej.
Najważniejsza granica to 0,5 promila we krwi oraz 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu. Od 0,2 do 0,5 promila występuje stan po użyciu alkoholu, który przy prowadzeniu pojazdu stanowi wykroczenie. Przekroczenie 0,5 promila oznacza stan nietrzeźwości i może prowadzić do odpowiedzialności za przestępstwo.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie znaczenie mogą mieć wyniki pomiarów, sposób ich przeprowadzenia oraz pozostałe dowody.
