Jakie są nowe zasady ruchu drogowego?

W 2026 roku przepisy ruchu drogowego zaostrzają odpowiedzialność za brawurową jazdę, nielegalne wyścigi, drift i powtarzające się wykroczenia. Zmieniają się także zasady dla 17-letnich kierowców, zatrzymywania prawa jazdy oraz naliczania i redukcji punktów karnych.

Jak wygląda system punktów karnych?

Punkty karne są usuwane po upływie 2 lat, a termin liczy się od dnia opłacenia mandatu. Samo przekroczenie limitu punktów może więc długo wpływać na uprawnienia kierowcy. Nie wszystkie naruszenia można też zredukować podczas szkolenia. Ograniczenia dotyczą między innymi najpoważniejszych wykroczeń związanych z alkoholem, prędkością, bezpieczeństwem pieszych i spowodowaniem wypadku.

Za najcięższe naruszenia można otrzymać 15 punktów. Taryfikator za przekroczenie prędkości przedstawia się następująco:

Jakie wykroczenia mogą oznaczać 15 punktów?

Najwyższa stawka dotyczy między innymi jazdy po alkoholu lub środkach odurzających, nieudzielenia pomocy ofierze wypadku, niezastosowania się do sygnału świetlnego oraz poważnych naruszeń bezpieczeństwa pieszych. 15 punktów grozi również za:

• przekroczenie prędkości o więcej niż 70 km/h
• wyprzedzanie na przejściu dla pieszych lub bezpośrednio przed nim
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu albo wchodzącemu na nie
• omijanie pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem, aby przepuścić pieszego
• wjazd na przejazd kolejowy przy czerwonym świetle lub bez miejsca do kontynuowania jazdy
• jazdę autostradą albo drogą ekspresową w kierunku przeciwnym do właściwego
• niezastosowanie się do zakazu wyprzedzania

Recydywa drogowa – kiedy mandat jest podwójny?

Recydywa drogowa oznacza ponowne popełnienie tego samego rodzaju wykroczenia w ciągu 2 lat. W takim przypadku mandat może zostać podwojony. Mechanizm dotyczy między innymi przekroczeń prędkości, wykroczeń wobec pieszych, wyprzedzania w niedozwolonym miejscu i prowadzenia po użyciu alkoholu.

Jakie nowe przestępstwa drogowe obowiązują?

Od 29 stycznia 2026 roku nielegalne wyścigi i brawurowa jazda mogą być kwalifikowane jako przestępstwa. Trzeba jednak odróżnić je od driftu, który na drodze publicznej jest odrębnym wykroczeniem.

Najważniejsze zasady są następujące:

• Nielegalny wyścig oznacza rywalizację co najmniej dwóch kierowców, którzy próbują pokonać określony odcinek w jak najkrótszym czasie, naruszając zasady bezpieczeństwa. Organizator lub kierowca uczestniczący w takim wyścigu może otrzymać karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
• Drift polega na celowym wprowadzeniu pojazdu w poślizg lub doprowadzeniu do utraty styczności z nawierzchnią. Grozi za niego grzywna nie niższa niż 1500 zł, a gdy powstanie zagrożenie bezpieczeństwa, nie niższa niż 2500 zł. Możliwe są także punkty karne i zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące.
• Brawurowa jazda jest przestępstwem, gdy kierowca rażąco przekracza prędkość, poważnie narusza zasady bezpieczeństwa i naraża inną osobę na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Grozi za to od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.
• Jeżeli w związku z wyścigiem, brawurową jazdą albo złamaniem zakazu prowadzenia dojdzie do śmiertelnego wypadku lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, kara może wynieść od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

Jakie zasady dotyczą kierowców od 17 lat?

Od 3 marca 2026 roku prawo jazdy kategorii B mogą uzyskać osoby, które ukończyły 17 lat. Na kurs można zapisać się wcześniej, po osiągnięciu wieku określonego w przepisach. Młody kierowca nie otrzymuje jednak takich samych swobód jak osoba pełnoletnia.

Najważniejsze ograniczenia dla 17-latków obejmują:

• jazdę wyłącznie na terytorium Polski do ukończenia 18 lat
• obowiązek jazdy pod opieką doświadczonego kierowcy przez wymagany okres
• 3-letni okres próbny, nie dłuższy jednak niż do ukończenia 20 lat
• zerową tolerancję dla alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu
• możliwość dodatkowych szkoleń lub wydłużenia okresu próbnego po poważnych naruszeniach

Doświadczony opiekun powinien spełniać wymagania dotyczące wieku, stażu posiadania prawa jazdy i kategorii uprawnień. Szczegółowe warunki trzeba sprawdzić w aktualnych przepisach, ponieważ nie wystarczy samo ukończenie 18 lat.

Jakie inne zmiany dotyczą kierowców?

Nowe zasady obejmują także kilka innych obszarów. Od 3 marca 2026 roku utrata prawa jazdy na 3 miesiące może nastąpić za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h poza obszarem zabudowanym, jeżeli kierowca porusza się drogą jednojezdniową dwukierunkową. Wcześniej podobna sankcja dotyczyła przede wszystkim przekroczenia prędkości w obszarze zabudowanym.

W przypadku alkoholu sąd może orzec przepadek pojazdu przy zawartości od 0,5 do 1,5 promila. Przy wyniku co najmniej 1,5 promila we krwi albo 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu przepadek jest zasadą, chyba że zachodzi szczególnie uzasadniony wyjątek.

Zmiany obejmują również obowiązek używania kasków przez dzieci do 16. roku życia podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną lub innym urządzeniem transportu osobistego, a także podniesienie dopuszczalnej prędkości ciągników rolniczych z 30 do 40 km/h. Zmieniono również zasady korzystania z buspasów przez pojazdy elektryczne, wodorowe i zespoły ratownictwa medycznego.

Co grozi za jazdę mimo zakazu?

Jazda mimo sądowego zakazu prowadzenia pojazdów jest przestępstwem. W 2026 roku przepisy przewidują surowsze podejście do osób, które wielokrotnie lekceważą zakazy. W określonych przypadkach sąd może orzec dożywotni zakaz prowadzenia, przepadek pojazdu oraz obowiązkowe świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 10 000 zł.

Nie należy traktować zatrzymania prawa jazdy jako formalności. Ponowne prowadzenie pojazdu może zakończyć się cofnięciem uprawnień, postępowaniem karnym i koniecznością wieloletniego ubiegania się o możliwość ponownego kierowania. Status konkretnych projektów zawsze trzeba sprawdzać w Dzienniku Ustaw, ponieważ zapowiedź lub projekt nowelizacji nie jest jeszcze obowiązującym prawem.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie konkretnego naruszenia lub postępowania należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisów albo skonsultować się z prawnikiem.