Osoba z niepełnosprawnością, która ma ważną kartę parkingową i kieruje pojazdem oznaczonym tą kartą, może – przy zachowaniu szczególnej ostrożności – nie stosować się do dziewięciu wybranych znaków zakazu. Uprawnienie obejmuje także kierowcę przewożącego osobę o obniżonej sprawności ruchowej.
Do których znaków nie trzeba się stosować?
Chodzi o znaki zakazu dotyczące ruchu lub postoju. Ich lista wynika z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo o ruchu drogowym:
| Symbol znaku | Nazwa znaku |
|---|---|
| B-1 | Zakaz ruchu w obu kierunkach |
| B-3 | Zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych |
| B-3a | Zakaz wjazdu autobusów |
| B-4 | Zakaz wjazdu motocykli |
| B-10 | Zakaz wjazdu motorowerów |
| B-35 | Zakaz postoju |
| B-37 | Zakaz postoju w dni nieparzyste |
| B-38 | Zakaz postoju w dni parzyste |
| B-39 | Strefa ograniczonego postoju |
Sama niepełnosprawność nie wystarcza do skorzystania z tego uprawnienia. Podstawą jest ważna karta parkingowa, a wyjątek odnosi się do konkretnego pojazdu i sytuacji określonej w przepisach.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Uprawnienie działa tylko wtedy, gdy spełnione są wymagania formalne i kierowca nie zwiększa zagrożenia dla innych uczestników ruchu. Najważniejsze warunki to:
- Ważna karta parkingowa musi należeć do uprawnionej osoby.
- Kierowca powinien prowadzić pojazd samochodowy oznaczony kartą parkingową w sposób umożliwiający jej odczytanie.
- Z przywileju może korzystać także kierowca przewożący osobę o obniżonej sprawności ruchowej, jeżeli karta dotyczy tej osoby.
- Kierowca musi zachować szczególną ostrożność i ocenić, czy przejazd lub postój nie stworzy zagrożenia.
Karta parkingowa nie znosi zasad bezpieczeństwa. Nie uprawnia do wymuszania pierwszeństwa, ignorowania poleceń osoby kierującej ruchem ani do zatrzymywania pojazdu w miejscu, w którym powodowałby zagrożenie lub utrudnienie ruchu.
Tabliczka „Dotyczy także” a karta parkingowa
Wątpliwości pojawiają się przy znakach zakazu, pod którymi umieszczono tabliczkę z napisem „Dotyczy także” i symbolem osoby niepełnosprawnej. Taka tabliczka ma wskazywać, że ograniczenie obejmuje również pojazdy korzystające z karty parkingowej.
Problem polega na tym, że art. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym przyznaje osobie legitymującej się kartą parkingową możliwość niestosowania się do określonych zakazów, natomiast przepisy rozporządzenia dotyczącego znaków i sygnałów drogowych mogą być odczytywane jako pozwalające na ograniczenie tego uprawnienia za pomocą dodatkowej tabliczki. Powstaje więc konflikt między regulacją ustawową a przepisem wykonawczym.
Rzecznik Praw Obywatelskich wskazywał, że takie rozwiązanie może naruszać konstytucyjne zasady dotyczące wydawania rozporządzeń, ponieważ zakres ograniczenia uprawnień został określony w akcie niższego rzędu. RPO zwracał się w tej sprawie do Ministerstwa Infrastruktury, a problem był również przedmiotem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Spór nie oznacza jednak, że każdą tabliczkę można pominąć bez ryzyka. Stan prawny pozostaje niejednoznaczny, a ostateczna ocena może zależeć od konkretnego oznakowania i okoliczności zdarzenia. Do czasu jednoznacznego uregulowania tej kwestii należy zachować szczególną ostrożność przy korzystaniu z uprawnienia.
Najważniejsza zasada jest prosta: karta parkingowa daje szczególne uprawnienie wobec wskazanych dziewięciu znaków, ale tylko osobie uprawnionej, w prawidłowo oznaczonym pojeździe i z zachowaniem bezpieczeństwa ruchu.
Artykuł ma charakter informacyjny. W razie sporu dotyczącego konkretnego oznakowania lub zastosowania karty parkingowej rozstrzygające znaczenie mogą mieć aktualne przepisy i okoliczności danej sytuacji.
