Recydywa drogowa oznacza, że za ponowne popełnienie określonego poważnego wykroczenia w ciągu 2 lat kierowca otrzymuje podwójny mandat. Nie podwajają się natomiast punkty karne. W przypadku prędkości recydywa obejmuje każde przekroczenie limitu o więcej niż 30 km/h, nawet gdy drugie wykroczenie dotyczy innego progu.
Czym jest recydywa drogowa?
To mechanizm finansowy przewidziany dla kierowców, którzy ponownie popełniają wykroczenie objęte zaostrzonym taryfikatorem. Jeżeli drugie naruszenie nastąpi w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania, mandat jest wyższy niż przy pierwszym wykroczeniu.
Recydywa nie oznacza automatycznego podwojenia punktów karnych. Kierowca otrzymuje liczbę punktów przypisaną do konkretnego czynu, a punkty są następnie doliczane do jego konta na zwykłych zasadach.
Ile wynosi mandat w warunkach recydywy?
Największe różnice dotyczą przekroczeń prędkości od 31 km/h. Stawka zależy od wartości przekroczenia podczas drugiego wykroczenia. Obowiązujące progi przedstawiają się następująco:
| Przekroczenie prędkości | Mandat standardowy | Mandat w recydywie |
|---|---|---|
| 31–40 km/h | 800 zł | 1600 zł |
| 41–50 km/h | 1000 zł | 2000 zł |
| 51–60 km/h | 1500 zł | 3000 zł |
| 61–70 km/h | 2000 zł | 4000 zł |
| 71 km/h i więcej | 2500 zł | 5000 zł |
Granica 31 km/h ma znaczenie już przy pierwszym wykroczeniu, ponieważ od tego poziomu zaczyna się zakres objęty podwójną karą przy powtórce. Przekroczenia do 30 km/h nie uruchamiają recydywy za prędkość.
Przykładowo, jeśli kierowca najpierw przekroczy prędkość o 70 km/h, a w ciągu dwóch lat ponownie przekroczy limit, tym razem o 35 km/h, drugie wykroczenie zostanie rozliczone według stawki recydywowej dla przedziału 31–40 km/h, czyli mandatem 1600 zł. Nie ma potrzeby, aby oba przekroczenia miały tę samą wartość.
Jakie wykroczenia obejmuje recydywa?
Mechanizm dotyczy wybranych czynów uznawanych za szczególnie poważne. Wśród nich znajdują się:
- przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 30 km/h
- nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na przejściu lub wchodzącemu na przejście
- wyprzedzanie pojazdu na przejściu dla pieszych albo bezpośrednio przed nim
- omijanie pojazdu, który zatrzymał się przed przejściem, aby przepuścić pieszego
- kierowanie pojazdem po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka
- kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego
- niezastosowanie się do sygnałów świetlnych lub poleceń osób kierujących ruchem
- naruszenia dotyczące przejazdów kolejowych, w tym omijanie opuszczonych zapór
W przypadku wykroczeń innych niż prędkość znaczenie ma to, czy drugie naruszenie jest tym samym czynem wskazanym w przepisach. Sama kategoria „poważnego wykroczenia” nie wystarcza do zastosowania podwójnej grzywny.
Jak liczy się okres 2 lat?
Okres recydywy nie biegnie po prostu od dnia każdej kontroli. Punktem odniesienia jest data ostatniego prawomocnego ukarania za wykroczenie objęte tym mechanizmem. Przy kolejnym zdarzeniu Policja sprawdza historię kierowcy w systemach informatycznych powiązanych z ewidencją kierowców.
W praktyce procedura wygląda następująco:
- kierowca zostaje prawomocnie ukarany za wykroczenie objęte recydywą
- od tego ukarania rozpoczyna się dwuletni okres kontrolny
- przy kolejnej kontroli system sprawdza wcześniejsze prawomocne wykroczenia
- jeżeli nowe wykroczenie mieści się w tym okresie, mandat zostaje obliczony według stawki recydywowej
Przy przekroczeniach prędkości zmiana progu nie powoduje resetu. Przykład „40 km/h, a później 60 km/h” nadal może oznaczać recydywę, ponieważ oba czyny przekraczają limit o więcej niż 30 km/h. Wysokość drugiego mandatu zależy jednak od zakresu drugiego przekroczenia.
Recydywa może być wykazana także na podstawie danych rejestrowanych przez fotoradary lub system CANARD. Sposób ujawnienia wykroczenia nie zmienia zasad naliczania mandatu.
Recydywa a punkty karne i prawo jazdy
Podwójny mandat nie oznacza podwójnej liczby punktów. Za przekroczenie prędkości o ponad 70 km/h kierowca otrzymuje 15 punktów zarówno przy pierwszym wykroczeniu, jak i w recydywie. Punkty sumują się jednak z wcześniejszymi wpisami, dlatego powtórne wykroczenie może szybko doprowadzić do przekroczenia limitu.
Dla kierowcy z prawem jazdy dłużej niż rok limit wynosi 24 punkty, a dla osoby posiadającej uprawnienia krócej niż rok – 20 punktów. Przekroczenie limitu może oznaczać konieczność spełnienia dodatkowych wymagań i utratę uprawnień. Przy niektórych wykroczeniach, między innymi przy przekroczeniu prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym, może dojść także do zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące.
Stan punktów można sprawdzić w aplikacji mObywatel albo po zalogowaniu do usługi administracji publicznej. W razie wątpliwości znaczenie ma nie tylko liczba punktów, lecz także data i prawomocność wcześniejszego ukarania.
Recydywa drogowa to więc połączenie dwóch odrębnych konsekwencji: podwójnej grzywny za powtórne wykroczenie oraz zwykłej liczby punktów przypisanej do danego czynu. Punkty się nie podwajają, ale wraz z nowym mandatem mogą przybliżyć kierowcę do utraty prawa jazdy.
