Art. 97 Kodeksu wykroczeń nie oznacza jednej, stałej kwoty mandatu. To przepis blankietowy, który obejmuje różne naruszenia zasad bezpieczeństwa lub porządku ruchu na drogach publicznych. Konkretna kara wynika z rodzaju wykroczenia i właściwej pozycji w taryfikatorze. Sama grzywna na podstawie art. 97 kw może sięgać do 3000 zł, ale tak wysoka kwota dotyczy skrajnych przypadków, a nie każdego kierowcy ukaranego z tego przepisu.
Dlaczego art. 97 kw nie ma jednej stawki?
Przepis blankietowy nie opisuje jednego, ściśle określonego zachowania. Odsyła do innych regulacji, w tym do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dlatego na mandacie lub w dokumentacji sprawy powinno być wskazane, jakie konkretne zachowanie naruszyło przepisy ruchu.
Art. 97 kw stosuje się wtedy, gdy kierujący lub inny uczestnik ruchu narusza przepisy dotyczące bezpieczeństwa albo porządku, a czyn nie został zakwalifikowany na podstawie bardziej szczegółowego przepisu Kodeksu wykroczeń. Znaczenie może mieć także art. 66 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd powinien być utrzymany w stanie niezagrażającym bezpieczeństwu osób i innych uczestników ruchu.
W praktyce policja może sięgnąć po art. 97 kw między innymi w takich sytuacjach:
- jazda nieodśnieżonym pojazdem, gdy śnieg lub lód ogranicza widoczność albo zasłania światła i tablice rejestracyjne,
- zaśmiecanie lub zanieczyszczanie drogi,
- blokowanie albo utrudnianie ruchu przez nieprawidłowe zatrzymanie pojazdu,
- nieprawidłowe holowanie, na przykład bez właściwego oznaczenia połączenia między pojazdami,
- przewożenie ładunku w sposób zasłaniający światła lub urządzenia sygnalizacyjne,
- naruszenie zasad ruchu na autostradzie, drodze ekspresowej albo w tunelu.
W każdym z tych przypadków decydujące jest nie samo oznaczenie „art. 97 kw”, lecz naruszony przepis Prawa o ruchu drogowym i odpowiadająca mu pozycja taryfikatora.
Art. 97 kw – przykładowe mandaty
Poniższe przykłady pokazują, jak różne mogą być kwoty przypisane do wykroczeń kwalifikowanych z art. 97 kw:
| Wykroczenie | Podstawa prawna w PoRD | Mandat |
|---|---|---|
| Korzystanie podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku | art. 45 ust. 2 pkt 1 | 500 zł |
| Nieprawidłowe holowanie, na przykład brak właściwego oznaczenia pojazdu holowanego | art. 31 ust. 1 pkt 5 | 150 zł |
| Holowanie pojazdu z niesprawnym układem kierowniczym lub hamulcami | art. 31 ust. 2 pkt 1 | 250 zł |
| Zaśmiecanie lub zanieczyszczanie drogi publicznej | art. 45 ust. 1 pkt 9 | 50–200 zł |
| Przewożenie ładunku zasłaniającego światła lub urządzenia sygnalizacyjne | art. 61 ust. 2 pkt 4 | 200 zł |
| Zatrzymanie lub postój pojazdu w sposób niewidoczny z odpowiedniej odległości albo utrudniający ruch | art. 46 ust. 1 | 100–300 zł |
| Niezachowanie minimalnego odstępu na autostradzie lub drodze ekspresowej | art. 19 ust. 3a | 300–500 zł |
Nie każda kara związana z wykroczeniem drogowym będzie jednak przypisana do art. 97 kw. Przykładowo mandat za nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na przejściu wynika z odrębnej kwalifikacji prawnej i może wynieść 1500 zł, a w warunkach recydywy mandatowej 3000 zł. To pokazuje, dlaczego nie należy utożsamiać każdej wysokiej kary z art. 97 kw.
Od czego zależy wysokość mandatu?
Taryfikator określa konkretną kwotę albo przedział. Jeżeli przepisy przewidują widełki, funkcjonariusz ocenia między innymi skalę naruszenia, stopień zagrożenia bezpieczeństwa i okoliczności zdarzenia. Inaczej może zostać potraktowane lekkie ograniczenie widoczności przez śnieg, a inaczej jazda z niemal całkowicie zasłoniętą szybą lub z lodem spadającym z dachu pojazdu.
Znaczenie ma również zachowanie kierującego podczas kontroli, w tym stosowanie się do poleceń i usunięcie zagrożenia. Nie zmienia to jednak zasady, że policjant działa w granicach przewidzianych prawem i taryfikatorem. Kwota 3000 zł nie jest standardową stawką za art. 97 kw, lecz maksymalnym ustawowym pułapem grzywny w zakresie tego przepisu.
Najważniejsze jest sprawdzenie pełnej kwalifikacji czynu. Sam numer art. 97 kw nie odpowiada na pytanie, jaki mandat został nałożony. Dopiero opis naruszenia i wskazany przepis Prawa o ruchu drogowym pozwalają ustalić właściwą stawkę.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości dotyczących konkretnego mandatu lub postępowania warto skonsultować sprawę z prawnikiem.
