Najpierw zadbaj o własne bezpieczeństwo. Jeśli poszkodowany nie reaguje, udrożnij jego drogi oddechowe i przez maksymalnie 10 sekund sprawdzaj oddech, patrząc na klatkę piersiową, słuchając szmerów i czując ruch powietrza na policzku. Charczenie, pojedyncze westchnienia lub nieregularne „łapanie powietrza” traktuj jak brak prawidłowego oddechu.
Od czego zacząć ocenę poszkodowanego?
Sprawdź, czy miejsce zdarzenia nie zagraża Tobie, poszkodowanemu ani innym osobom. Nie podchodź, jeśli występuje ryzyko porażenia prądem, pożaru, ruchu pojazdów lub innego niebezpieczeństwa. Wezwij pomoc i poczekaj w bezpiecznym miejscu.
Jeśli możesz bezpiecznie podejść, sprawdź reakcję poszkodowanego. Głośno zapytaj, czy Cię słyszy, i delikatnie potrząśnij go za ramiona. Gdy nie odpowiada, natychmiast oceń oddech.
Jak sprawdzić oddech u poszkodowanego?
Jeżeli poszkodowany leży w pozycji utrudniającej ocenę, ostrożnie ułóż go na plecach. Następnie wykonaj kolejne czynności:
- Udrożnij drogi oddechowe. Połóż jedną rękę na czole poszkodowanego, a palce drugiej ręki na jego żuchwie. Delikatnie odchyl głowę do tyłu i unieś żuchwę.
- Jeśli podejrzewasz uraz kręgosłupa, nie odchylaj głowy. Spróbuj udrożnić drogi oddechowe przez wysunięcie żuchwy do przodu.
- Przez maksymalnie 10 sekund obserwuj, czy klatka piersiowa się unosi.
- W tym samym czasie słuchaj oddechu i spróbuj wyczuć powietrze na swoim policzku.
Nie przedłużaj oceny. W sytuacji zagrożenia życia szybka decyzja jest ważniejsza niż dokładne ustalenie charakteru oddechu.
Jaki oddech jest prawidłowy?
Prawidłowy oddech jest regularny i powoduje widoczne, powtarzalne unoszenie klatki piersiowej. Nie wymaga wyraźnego wysiłku i nie towarzyszą mu długie przerwy ani gwałtowne, pojedyncze westchnienia.
Oddech agonalny nie jest prawidłowym oddechem. Może przypominać charczenie, głośne próby złapania powietrza, pojedyncze nieregularne westchnienia albo oddech z długimi przerwami. Występuje między innymi podczas zatrzymania krążenia, dlatego nie wolno uznać go za oznakę skutecznego oddychania.
Jeśli nie masz pewności, czy oddech jest prawidłowy, traktuj go jak brak oddechu. Nie trać czasu na kolejne obserwacje ani na liczenie oddechów.
Co zrobić po ocenie oddechu?
W zależności od wyniku działaj w jeden z dwóch sposobów:
- Poszkodowany oddycha prawidłowo – ułóż go w pozycji bezpiecznej na boku, wezwij pomoc pod numerem 112 lub 999 i stale kontroluj jego oddech.
- Poszkodowany nie oddycha prawidłowo lub ma oddech agonalny – natychmiast zadzwoń pod 112 lub 999, włącz tryb głośnomówiący i rozpocznij RKO zgodnie z poleceniami dyspozytora.
Jeśli w pobliżu są inne osoby, poproś jedną z nich o wezwanie pomocy, a drugą – jeśli jest dostępny – o przyniesienie AED. Sam nie przerywaj oceny i działań ratunkowych bez wyraźnej potrzeby.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje szkolenia z pierwszej pomocy. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112 lub 999 i wykonuj polecenia dyspozytora.
