Łańcuchy śniegowe stosuje się wyłącznie na jezdni pokrytej śniegiem lub lodem. W Polsce obowiązek ich założenia oznacza znak C-18, a bez tego znaku mogą być dobrowolnym wsparciem w bardzo trudnych warunkach. Nie wolno jeździć w nich po czystym asfalcie – można uszkodzić łańcuchy, opony, felgi, zawieszenie i nawierzchnię.
Kiedy łańcuchy śniegowe są obowiązkowe?
W Polsce znak C-18, czyli „nakaz używania łańcuchów przeciwpoślizgowych”, zobowiązuje kierowcę do założenia łańcuchów na co najmniej dwóch kołach osi napędowej. Nakaz obowiązuje wtedy, gdy droga jest pokryta śniegiem lub lodem. Sam znak nie oznacza więc, że można używać łańcuchów na suchej nawierzchni.
Poza odcinkami oznaczonymi znakiem C-18 można zamontować łańcuchy dobrowolnie, jeżeli opony zimowe nie zapewniają już wystarczającej przyczepności. Dotyczy to zwłaszcza stromych podjazdów, głębokiego śniegu i oblodzonych dróg górskich. Po wjechaniu na odśnieżony odcinek trzeba je zdjąć.
Przepisy w Polsce i wybranych krajach
Regulacje za granicą nie są jednolite. Obowiązek może wynikać ze znaku drogowego, warunków pogodowych albo przepisów obowiązujących w danym regionie. Przed wyjazdem sprawdź lokalne oznakowanie i wymagania dotyczące rodzaju łańcuchów.
| Kraj | Obowiązek | Uwagi |
|---|---|---|
| Polska | Znak C-18 | Łańcuchy zakłada się na koła osi napędowej, gdy jezdnia jest pokryta śniegiem lub lodem. Za zignorowanie nakazu może grozić mandat 200 zł i 1 punkt karny. |
| Austria | Znak i warunki drogowe | Na oznakowanych odcinkach w warunkach zimowych łańcuchy montuje się na co najmniej dwóch kołach napędowych. Dla samochodów osobowych wymagania może określać norma ÖNORM V5117. |
| Niemcy | Znak 268 | Na odcinku oznaczonym tym znakiem łańcuchy obowiązują także samochody z napędem 4×4. Poza oznakowanymi miejscami ich użycie może być niedozwolone. |
| Czechy | Znak i warunki drogowe | Na oznakowanych odcinkach górskich łańcuchy mogą być wymagane podczas silnych opadów śniegu lub gołoledzi. |
| Włochy | Przepisy regionalne i znaki | Obowiązek posiadania lub użycia łańcuchów może zależeć od regionu i oznakowania drogi. |
W przypadku napędu 4×4 nie zakładaj automatycznie, że samochód jest zwolniony z obowiązku. W Niemczech znak 268 obejmuje również takie pojazdy, a w innych krajach wyjątek może wynikać z dodatkowego oznakowania. Zawsze sprawdź instrukcję samochodu, ponieważ producent może wskazać konkretną oś albo wymagać montażu na wszystkich kołach.
Kiedy założyć łańcuchy mimo braku znaku?
Brak znaku C-18 nie oznacza, że łańcuchy nigdy się nie przydadzą. Możesz założyć je wcześniej, gdy dalsza jazda bez dodatkowej przyczepności staje się ryzykowna. Najczęstsze sytuacje to:
- Opony letnie nie zapewniają wystarczającej przyczepności na zaśnieżonej lub oblodzonej drodze.
- Samochód ma pokonać stromy podjazd albo zjazd pokryty ubitym śniegiem.
- Na jezdni znajduje się głęboki, nieubity śnieg, w którym koła tracą trakcję.
- Opony zimowe lub całoroczne nie radzą sobie mimo ograniczenia prędkości i ostrożnej jazdy.
Łańcuchy nie zastępują właściwych opon i nie skracają drogi hamowania w każdych warunkach. Są rozwiązaniem na odcinek, na którym sama opona nie daje wystarczającego kontaktu z podłożem.
Jak bezpiecznie jeździć z łańcuchami?
Łańcuchy montuje się na kołach osi napędowej, ponieważ to ona przekazuje siłę na nawierzchnię. W samochodzie z napędem na przednią lub tylną oś zwykle zakłada się je na dwa koła napędowe. Przy napędzie 4×4 postępuj zgodnie z instrukcją pojazdu, ponieważ układ napędowy, prześwit nadkoli i zalecenia producenta mogą się różnić.
Po zamontowaniu przejedź kilka metrów, zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu i sprawdź naciąg. Luźny łańcuch może uderzać w nadkole, felgę, przewody czujników ABS lub elementy zawieszenia. Podczas jazdy nie przekraczaj 50 km/h, a jeśli instrukcja łańcuchów wskazuje niższą wartość, zastosuj tę niższą prędkość.
Sprawdź też, czy konkretny model jest dopuszczony do użycia z systemami ESP i ABS oraz czy nie wymaga ograniczonego prześwitu w nadkolu. Nieprawidłowo dobrane ogniwa mogą ocierać o elementy pojazdu.
Ostrzeżenie: jazda na łańcuchach po czystym asfalcie powoduje szybkie zużycie lub zerwanie ogniw. Zerwany łańcuch może uszkodzić felgę, oponę, nadkole, przewody czujników i zawieszenie. Może też niszczyć nawierzchnię. Gdy tylko zniknie śnieg lub lód, zatrzymaj się w bezpiecznym miejscu i zdejmij łańcuchy.
Podstawowy montaż i demontaż wygląda następująco:
- Zatrzymaj samochód na równym, bezpiecznym miejscu i włącz światła awaryjne, jeśli wymaga tego sytuacja.
- Rozłóż łańcuch, sprawdź jego kierunek oraz ułóż go zgodnie z instrukcją na kole osi napędowej.
- Połącz elementy mocujące i napnij łańcuch, nie pozostawiając luźnych odcinków.
- Przejedź kilka metrów, ponownie sprawdź naciąg, a po zjechaniu na odśnieżoną drogę zdejmij łańcuch.
Co sprawdzić przed wyjazdem w góry?
Przed podróżą przetestuj montaż na sucho. Dzięki temu nie będziesz uczyć się obsługi w śnieżycy, po ciemku i na zimnym poboczu. Krótka lista przygotowań obejmuje:
- Sprawdzenie dokładnego rozmiaru opon i zgodności z instrukcją łańcuchów.
- Potwierdzenie, na której osi producent samochodu dopuszcza montaż.
- Przymierzenie łańcuchów na sucho i sprawdzenie sposobu napinania.
- Spakowanie rękawic, latarki oraz maty lub folii pod kolana.
- Kontrolę, czy łańcuchy nie mają pękniętych ogniw, uszkodzonych zamków ani śladów korozji.
Najprostsza zasada brzmi: zakładaj łańcuchy na śnieg lub lód, respektuj znak C-18, jedź wolno i zdejmij je natychmiast po dotarciu na czystą nawierzchnię.
Informacje o przepisach drogowych mogą się zmieniać. Przed wyjazdem zagranicznym sprawdź aktualne wymagania obowiązujące w danym kraju oraz instrukcję obsługi konkretnego pojazdu.
