Oświadczenie nr 3 oznacza, że nie wskazujesz osoby, której powierzono pojazd. Nie jest to „mandat za fotoradar bez punktów”, lecz wybór związany z odrębnym wykroczeniem z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Za samo niewskazanie nie nalicza się punktów karnych, ale grzywna w postępowaniu mandatowym może wynieść do 8000 zł, a po skierowaniu sprawy do sądu nawet do 30 000 zł.
Czym jest oświadczenie nr 3?
Po wykroczeniu zarejestrowanym przez fotoradar, odcinkowy pomiar prędkości albo urządzenie Red Light właściciel lub posiadacz pojazdu zwykle otrzymuje wezwanie z CANARD, działającego w ramach GITD. Pismo najczęściej nie jest jeszcze mandatem. Organ żąda informacji, kto kierował pojazdem albo komu został on powierzony w oznaczonym czasie.
Obowiązek wynika z art. 78 ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Oświadczenie nr 3 służy osobie, która nie wskazuje kierującego albo odmawia wskazania osoby, której powierzono samochód. Podpisanie tego wariantu może prowadzić do odpowiedzialności za niewskazanie osoby na żądanie uprawnionego organu. Nie powoduje ono automatycznego rozliczenia pierwotnego wykroczenia drogowego bez punktów.
Jak wypełnić oświadczenie nr 3 krok po kroku?
Zanim zaznaczysz właściwy wariant, przeczytaj całe wezwanie i sprawdź, jakiego zdarzenia dotyczy. Formularze mogą różnić się układem pól, dlatego w pierwszej kolejności kieruj się treścią dokumentu otrzymanego od organu.
- Sprawdź dane sprawy – porównaj numer wezwania, datę, miejsce, numer rejestracyjny pojazdu i opis naruszenia z posiadanymi informacjami.
- Wpisz dane właściciela lub posiadacza – uzupełnij imię i nazwisko albo nazwę podmiotu, adres oraz pozostałe pola wymagane w formularzu. Dane powinny być zgodne z dokumentami i czytelne.
- Zaznacz wyłącznie oświadczenie nr 3 – wybierz wariant dotyczący niewskazania albo odmowy wskazania osoby, której powierzono pojazd. Nie zaznaczaj równocześnie oświadczenia nr 1 lub nr 2.
- Przeczytaj treść oświadczenia – formularz może zawierać potwierdzenie, że pojazd nie został użyty wbrew Twojej woli i wiedzy przez nieznaną osobę, której nie mogłeś lub nie mogłaś zapobiec. Nie potwierdzaj informacji niezgodnych z rzeczywistością.
- Uzupełnij miejscowość i datę – wpisz je w przeznaczonych do tego polach, zgodnie z dniem podpisania dokumentu.
- Podpisz formularz – podpis powinien być czytelny i zgodny z danymi osoby składającej oświadczenie. Podpis pod wybranym wariantem ma znaczenie prawne, dlatego nie traktuj go jako zwykłego zaznaczenia technicznego.
- Wyślij dokument zgodnie z wezwaniem – zachowaj kopię formularza i dowód nadania albo potwierdzenie wysyłki elektronicznej. Przestrzegaj terminu wskazanego w piśmie.
Nie dopisuj własnych wyjaśnień w sposób, który zmieniałby sens oświadczenia, i nie podawaj danych przypuszczalnych jako pewnych. Jeżeli wiesz, komu powierzono pojazd, wybór nr 3 może zostać oceniony jako niewykonanie obowiązku wskazania.
Jakie są konsekwencje finansowe?
Trzeba rozdzielić dwie sprawy: odpowiedzialność kierującego za pierwotne wykroczenie, na przykład przekroczenie prędkości, oraz odpowiedzialność właściciela lub posiadacza za niewskazanie osoby. Oświadczenie nr 3 dotyczy tej drugiej kwestii.
| Tryb postępowania | Maksymalna grzywna | Dodatkowe ryzyka |
|---|---|---|
| Postępowanie mandatowe | Do 8000 zł | Brak punktów za samo wykroczenie z art. 96 § 3 K.w., ale organ może nadal analizować sprawę |
| Postępowanie sądowe | Do 30 000 zł | Sąd samodzielnie ocenia dowody i nie jest związany wysokością wcześniej proponowanego mandatu |
| Pierwotne wykroczenie drogowe | Zależna od rodzaju naruszenia | Po ustaleniu kierującego mogą pojawić się mandat i punkty karne za to naruszenie |
Brak punktów karnych za art. 96 § 3 K.w. nie oznacza, że wybór nr 3 jest finansowo neutralny. W niektórych przypadkach grzywna za niewskazanie może być wyższa niż mandat za pierwotne wykroczenie. Jeżeli organ zaproponuje mandat, możesz odmówić jego przyjęcia, ale wtedy sprawa może trafić do sądu, gdzie ryzyko finansowe jest większe.
Na jakie ryzyka trzeba uważać?
Oświadczenie nr 3 nie zamyka automatycznie postępowania. CANARD lub inny uprawniony organ może porównać treść formularza z fotografią, danymi pojazdu i innymi informacjami dotyczącymi użytkowania samochodu.
Najważniejsze ryzyka związane z wyborem tego wariantu są następujące:
- Wysoka grzywna – mandat może wynieść do 8000 zł, a sąd może orzec grzywnę do 30 000 zł.
- Weryfikacja fotografii – wyraźny wizerunek kierującego może mieć znaczenie przy ocenie spójności oświadczenia z materiałem dowodowym.
- Dalsze wezwanie – organ może zażądać dodatkowych wyjaśnień albo informacji dotyczących korzystania z pojazdu.
- Odpowiedzialność za nieprawdziwe informacje – nie wolno świadomie podawać danych lub twierdzeń niezgodnych z rzeczywistością.
Sama widoczna twarz na zdjęciu nie rozstrzyga automatycznie sprawy. Nie można jednak zakładać, że organ przeanalizuje wyłącznie zaznaczone pole. Jeżeli fotografia przedstawia właściciela, a z innych okoliczności wynika, że tylko on korzystał z samochodu, oświadczenie nr 3 może wymagać dodatkowej oceny.
Co sprawdzić przed wysłaniem formularza?
Przed podpisaniem dokumentu ustal, komu faktycznie powierzono pojazd w czasie wskazanym w wezwaniu. Pomocne mogą być kalendarz, wiadomości, dane GPS, informacje o wydaniu kluczyków lub ewidencja korzystania z auta. Niewyraźne zdjęcie nie oznacza samo przez się, że nie trzeba odpowiadać na wezwanie.
Jeżeli pojazd został użyty wbrew Twojej woli i wiedzy przez nieznaną osobę, a nie mogłeś lub nie mogłaś temu zapobiec, opisz tę sytuację zgodnie z prawdą i zachowaj dowody. W sprawie skomplikowanej, zwłaszcza gdy organ podważa oświadczenie albo kieruje sprawę do sądu, warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.
Oświadczenie nr 3 jest decyzją między brakiem punktów za niewskazanie a ryzykiem wysokiej grzywny. Przed wysłaniem formularza sprawdź dostępne dowody i rozważ wskazanie osoby, której rzeczywiście powierzono pojazd, jeśli możesz ją ustalić.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Wysokość kar i zasady postępowania mogą zależeć od aktualnych przepisów oraz okoliczności konkretnej sprawy.
