Wielki test o bezpieczeństwie na drodze – sprawdź swoją wiedzę

Bezpieczeństwo na drodze opiera się na trzech podstawach: znajomości hierarchii sygnałów, zasadzie ograniczonego zaufania i zachowaniu właściwym dla swojej roli – pieszego, rowerzysty albo kierowcy. Przepisy nie są wyłącznie materiałem na egzamin. Ich przestrzeganie może zdecydować o zdrowiu lub życiu uczestnika ruchu.

Kogo słuchać na drodze?

Prawo o ruchu drogowym określa kolejność, w jakiej należy traktować polecenia i oznakowanie. Gdy informacje wydają się sprzeczne, obowiązuje następująca hierarchia:

• Osoba kierująca ruchem – jej polecenia mają pierwszeństwo przed sygnalizacją i znakami.
• Sygnalizacja świetlna – światła są ważniejsze od znaków regulujących pierwszeństwo przejazdu.
• Znaki drogowe – stosuje się je przed ogólnymi zasadami ruchu.
• Przepisy ogólne – obowiązują wtedy, gdy sytuacji nie regulują polecenia, światła ani znaki.

Taki układ pozwala szybko zmienić organizację ruchu podczas wypadku, robót drogowych albo dużego natężenia pojazdów. Polecenie policjanta lub innej uprawnionej osoby może więc nakazywać zachowanie inne niż to wynikające ze znaku ustawionego przy drodze.

Niezależnie od hierarchii każdy uczestnik ruchu powinien stosować zasadę ograniczonego zaufania. Oznacza ona, że możesz zakładać prawidłowe zachowanie innych osób, ale musisz reagować, gdy widzisz sygnały błędu, nieuwagi albo zagrożenia. Kierowca może mieć pierwszeństwo, a mimo to powinien zwolnić, gdy pieszy lub rowerzysta zachowuje się nieprzewidywalnie.

Jak bezpiecznie poruszać się jako pieszy?

Pieszy powinien korzystać z drogi dla pieszych lub drogi dla pieszych i rowerów. Gdy ich nie ma albo nie można z nich przejściowo korzystać, należy wybrać pobocze. Dopiero w razie braku pobocza można wejść na jezdnię, trzymając się możliwie blisko jej krawędzi i ustępując miejsca nadjeżdżającym pojazdom.

Idąc poboczem lub jezdnią, pieszy porusza się lewą stroną drogi. Po zmroku poza obszarem zabudowanym musi używać elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu, chyba że korzysta z drogi dla pieszych, drogi dla pieszych i rowerów albo drogi dla rowerów.

Przed wejściem na jezdnię trzeba zachować szczególną ostrożność. Samo przejście dla pieszych nie zwalnia z obserwowania drogi i oceny prędkości nadjeżdżających pojazdów. Podczas wchodzenia na jezdnię, przechodzenia przez nią albo korzystania z przejścia nie wolno używać telefonu lub innego urządzenia elektronicznego w sposób ograniczający obserwację sytuacji.

Najczęstsze błędy pieszych dotyczą właśnie braku obserwacji i widoczności. Przed wejściem na drogę sprawdź:

• czy korzystasz z chodnika, pobocza albo wyznaczonego przejścia, gdy jest to wymagane;
• czy widzisz nadjeżdżające pojazdy i masz pewność, że ich kierowcy również cię widzą;
• czy po zmroku masz prawidłowo umieszczony element odblaskowy;
• czy telefon nie odciąga twojej uwagi od jezdni, torowiska lub drogi dla rowerów.

W strefie zamieszkania pieszy może korzystać z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem. Nie oznacza to jednak, że może wejść na drogę bez obserwacji. Szczególna ostrożność nadal ogranicza ryzyko potrącenia.

Kto ma pierwszeństwo w typowych sytuacjach?

Pierwszeństwo wynika przede wszystkim z sygnałów, znaków i rodzaju wykonywanego manewru. Najczęstsze sytuacje można uporządkować następująco:

Jakie obowiązki ma rowerzysta i użytkownik hulajnogi?

Rowerzysta powinien korzystać z drogi dla rowerów, pasa ruchu dla rowerów albo drogi dla pieszych i rowerów, jeśli są wyznaczone dla jego kierunku jazdy. Jazda po chodniku jest wyjątkiem, a nie zasadą. Może być dopuszczalna w sytuacjach określonych przepisami, na przykład przy szczególnych warunkach na jezdni lub opiece nad dzieckiem.

Użytkownik hulajnogi elektrycznej powinien korzystać z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, a w określonych przypadkach z jezdni. Na drodze dla pieszych musi poruszać się z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pieszym.

Rowerzysta i użytkownik hulajnogi powinni:

• jechać z prędkością pozwalającą na panowanie nad pojazdem;
• zachować bezpieczny odstęp przy wymijaniu i omijaniu;
• przed wyprzedzaniem upewnić się, że manewr nie utrudni ruchu innym osobom;
• zachować szczególną ostrożność przed przejściem dla pieszych i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu.

Nie należy zakładać, że widoczność oznacza pierwszeństwo. Kierujący rowerem lub hulajnogą musi obserwować pojazdy skręcające, wyjeżdżające z posesji oraz osoby mogące wejść na drogę.

Jak zachować się w sytuacji awaryjnej?

Korytarz życia służy do umożliwienia przejazdu pojazdom uprzywilejowanym, takim jak ambulans, wóz strażacki lub radiowóz. Tworzy się go na jezdni z co najmniej dwoma pasami ruchu w jednym kierunku.

1. Zauważ pojazd uprzywilejowany i nie czekaj, aż znajdzie się bezpośrednio za tobą.
2. Na skrajnym lewym pasie zjedź możliwie blisko lewej krawędzi, a na pozostałych pasach przesuń się możliwie blisko prawej krawędzi.
3. Zatrzymaj się, jeśli wymaga tego sytuacja, i pozostaw wolny przejazd dla służb.
4. Nie korzystaj z utworzonego korytarza po przejeździe pierwszego pojazdu, ponieważ mogą nadjechać kolejne.

Podczas awarii pojazdu najważniejsze jest usunięcie zagrożenia i zwiększenie widoczności. W zależności od miejsca zatrzymania należy włączyć światła awaryjne, założyć kamizelkę odblaskową, jeśli ją masz, oraz ustawić trójkąt ostrzegawczy w odległości wymaganej dla danej drogi. Po opuszczeniu pojazdu przejdź w bezpieczne miejsce, najlepiej za barierę ochronną, jeśli znajduje się przy drodze.

Czy pamiętasz o pięciu zasadach?

Przed wejściem na drogę, jazdą rowerem lub rozpoczęciem podróży przypomnij sobie te reguły:

• Stosuj zasadę ograniczonego zaufania i obserwuj zachowanie innych.
• Zadbaj o widoczność, szczególnie po zmroku i poza obszarem zabudowanym.
• Odłóż telefon podczas przechodzenia przez jezdnię i prowadzenia pojazdu.
• Sygnalizuj zamiary i respektuj hierarchię sygnałów na drodze.
• Dostosuj prędkość do widoczności, pogody, nawierzchni i natężenia ruchu.

Wielki test o bezpieczeństwie na drodze warto traktować nie tylko jako sprawdzian pamięci. Najlepszy wynik ma znaczenie wtedy, gdy znajomość przepisów przekłada się na spokojne, przewidywalne i uważne zachowanie każdego dnia.