Mandat zaoczny to kara za wykroczenie nałożona pod nieobecność sprawcy. Wystawia się go wtedy, gdy funkcjonariusz zna jego tożsamość i nie ma co do niej wątpliwości. Grzywnę trzeba opłacić w terminie 7 dni od daty wystawienia dokumentu. Mandat staje się prawomocny z chwilą zapłaty.
Czym jest mandat zaoczny?
Mandat zaoczny można nałożyć, gdy sprawcy nie zastano na miejscu popełnienia wykroczenia, ale samo wykroczenie zostało stwierdzone, a osoba odpowiedzialna jest znana. Dokument pozostawia się w miejscu, w którym sprawca może go niezwłocznie odebrać, na przykład za wycieraczką samochodu.
Przykładem może być wykroczenie zauważone przez funkcjonariusza pod nieobecność kierowcy. Mandat zaoczny nie oznacza jednak, że sprawca został ukarany bez możliwości podjęcia decyzji. Wpłata grzywny oznacza przyjęcie mandatu, przyznanie się do winy i jego uprawomocnienie.
Kiedy funkcjonariusz może wystawić mandat zaoczny?
Ten tryb stosuje się tylko wtedy, gdy spełnione są określone warunki:
- Wykroczenie zostało stwierdzone naocznie pod nieobecność sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego lub kontrolnego.
- Nie ma wątpliwości co do tożsamości osoby, która popełniła wykroczenie.
- Sprawcy nie zastano na miejscu zdarzenia.
- Mandat można pozostawić w miejscu dostępnym dla sprawcy, tak aby mógł go odebrać.
Jeżeli ustalenie sprawcy wymaga dodatkowych czynności, właściwy może być mandat kredytowany, a nie zaoczny. Samo ustalenie właściciela pojazdu nie zawsze przesądza bowiem, że to właśnie ta osoba prowadziła samochód w chwili wykroczenia.
Mandat zaoczny a kredytowany – najważniejsze różnice
Podstawowe różnice między tymi mandatami dotyczą sposobu doręczenia, terminu zapłaty i chwili, w której kara staje się prawomocna:
| Rodzaj mandatu | Termin płatności | Moment uprawomocnienia |
|---|---|---|
| Mandat zaoczny | 7 dni od daty wystawienia | Z chwilą uiszczenia grzywny we wskazanym miejscu i terminie |
| Mandat kredytowany | 7 dni od daty przyjęcia mandatu | Z chwilą pokwitowania odbioru przez ukaranego |
| Mandat gotówkowy | Niezwłocznie, przy funkcjonariuszu | Z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi |
W przypadku mandatu zaocznego instrukcja płatności powinna znajdować się na dokumencie. Należy sprawdzić numer rachunku, kwotę oraz termin, a następnie wykonać przelew lub zapłacić w sposób wskazany przez organ. Liczy się zachowanie 7-dniowego terminu od daty wystawienia, a nie od dnia, w którym faktycznie znaleziono dokument.
Co się stanie, jeśli mandat zaoczny nie zostanie opłacony?
Brak wpłaty w terminie nie powoduje automatycznego umorzenia sprawy. W takiej sytuacji organ, którego funkcjonariusz wystawił mandat, kieruje do sądu wniosek o ukaranie.
Najważniejsze skutki nieopłacenia mandatu to:
- Sprawa zostaje przekazana do rozpoznania przez sąd.
- Postępowanie przestaje kończyć się w uproszczonym trybie mandatowym.
- Sąd nie jest związany kwotą wskazaną na mandacie i może wymierzyć wyższą grzywnę, jeśli pozwala na to przepis dotyczący danego wykroczenia.
- Do kwoty kary mogą dojść koszty postępowania sądowego.
Zapłata zamyka sprawę w trybie mandatowym, ale oznacza zaakceptowanie odpowiedzialności. Jeżeli nie zgadzasz się z zarzutem, nie należy traktować braku płatności jako sposobu na anulowanie mandatu, ponieważ sprawa może trafić do sądu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisów oraz pouczenie zamieszczone na mandacie.
